Open Boek, doorbreken van gender- en heteronormen

 Çavaria voerde in 2010-2011 het Open Boek project uit, met steun van Vlaams Minister van Gelijke Kansen, Pascal Smet. Het project wil genderstereoptypering en heteronormen in beeldvorming voor kinderen en jongeren doorbreken. Het project maakt uitgevers van leermiddelen bewust van de invloed van illustraties en wil diverse alternatieve methodieken aanprijzen.

De resultaten van dit project werden voorgesteld op 25 mei in Het Vlaams Parlement. Iedereen is welkom! De uitnodiging vind je hier. 

Mannen in de zetel, vrouwen achter het fornuis

Recente onderzoekscijfers zijn op zijn minst onrustwekkend te noemen: 41% van de jongens en 26% van de meisjes stoort zich aan jongens die zich 'meisjesachtig' gedragen. (Dewaele, De schoolloopbaan van holebi- en heterojongeren, 2008). Het is belangrijk stil te staan bij de signalen die jongeren van kindsbeen af meekrijgen. Deze signalen zijn terug te vinden in beeldvorming in leermiddelen, literatuur,… . De beelden die kinderen voorgeschoteld krijgen, hebben een invloed op de waarden en normen die ze ontwikkelen. Al vanaf de peuter- en kleuterleeftijd kijken kinderen in boekjes en pikken ze normen op. Als kinderen enkel boekjes zien waarin man-vrouwkoppels worden afgebeeld, zullen ze koppels van hetzelfde geslacht niet automatisch als 'normaal' beschouwen.  Man-vrouw wordt voor hen de norm. Hetzelfde geldt voor gendernormen. Beeldvorming heeft een invloed op de opvattingen van kinderen. Dankzij een genuanceerde beeldvorming kunnen holebi- en transgenderjongeren versterkt worden in hun kwetsbare positie.

Genderklik in leermiddelen

Çavaria streeft ernaar om mee te bouwen aan een realistischere beeldvorming. In het Open Boek project werden daarom in eerste instantie leermiddelen voor het lager onderwijs, vak taal, gescreend op gender- en heteronormativiteit. De resultaten van deze screening kan je downloaden onderaan deze pagina. Deze screening resulteerde dankzij de goede samenwerking met de educatieve uitgeverijen en het VUV (Vlaamse Uitgevers Vereniging) in een checklist voor leerkrachten en andere producenten van leermiddelen. Deze checklist kan je eveneens downloaden onderaan de pagina. Wil je nog meer weten over gender in je klas? Surf dan zeker eens naar deze website van Rosa Documentatiecentrum: www.genderindeklas.be

Open Boek verzamelde goede praktijkvoorbeelden. Çavaria beveelt 4 leuke prenten- en leesboekjes waarmee je zo aan de slag kan in je klas:

• "De mama's van Sterre", Gea Van Beuningen en Tinne Van den Bossche, Uitgeverij 't Verschil, 2011
• "Siebe wil een papa kopen", Moniek Vermeulen en Leen Van Durme, De Eenhoorn, 2011
• "Honden doen niet aan Ballet", Anna Kemp en Sara Ogilvie, Lemniscaat, 2010
• "Twee pappa's voor tango", Edith-Schreiber-Wicke en Carola Holland, C. De Vries-Brouwers, 2006
• (boekjes te verkrijgen online en in Holebiwinkel 't Verschil (Antwerpen) en Holebi-shop Hephaestion (Gent)
•